11 lipca obchodziliśmy Narodowy Dzień Pamięci Ofiar Ludobójstwa dokonanego przez ukraińskich nacjonalistów na obywatelach II Rzeczypospolitej Polskiej. To dzień refleksji, zadumy i oddania hołdu dziesiątkom tysięcy niewinnych Polaków – kobietom, dzieciom, osobom starszym i całym rodzinom, którzy zostali zamordowani wyłącznie dlatego, że byli Polakami.
Gmina Iwonicz-Zdrój, wspólnie ze Stowarzyszeniem Przyjaciół Iwonicza-Zdroju, uczciła tę bolesną rocznicę organizując lokalne obchody pamięci. Było to wyjątkowe spotkanie poświęcone ofiarom jednej z najtragiczniejszych kart historii naszego narodu oraz wyraz troski o zachowanie prawdy historycznej dla przyszłych pokoleń.
Uroczystości rozpoczęły się od złożenia kwiatów pod Pomnikiem Ofiar Golgoty Wschodu oraz wspólnej Modlitwy Różańcowej. Następnie w kościele parafialnym w Iwoniczu-Zdroju została odprawiona Msza Święta w intencji wszystkich pomordowanych. Obchody zwieńczył poruszający spektakl „Ballada o Wołyniu” w wykonaniu Teatru Nie Teraz, wystawiony w Sali Widowiskowej „Wczasowicz”, który w niezwykle przejmujący sposób przypomniał dramatyczne losy mieszkańców Kresów.
Podczas uroczystości Burmistrz Gminy Iwonicz-Zdrój Grzegorz Nieradka podkreślił, że nasza gmina również nosi w sobie ślady wielokulturowej historii i doskonale rozumie, jak ważna jest pamięć o tragicznych wydarzeniach sprzed ponad 80 lat. Zaznaczył, że obowiązkiem współczesnych pokoleń jest zachowanie prawdy historycznej i oddawanie należnego szacunku wszystkim ofiarom, które – jak głosi znane przesłanie – „nie o zemstę, lecz o pamięć wołają”.
11 lipca 1943 roku, nazywany „Krwawą Niedzielą”, był symbolicznym apogeum zbrodni dokonanej przez oddziały Ukraińskiej Powstańczej Armii (UPA), Organizację Ukraińskich Nacjonalistów frakcji Stepana Bandery (OUN-B) oraz część lokalnej ludności ukraińskiej. Tego dnia, podczas niedzielnych nabożeństw, przeprowadzono skoordynowane ataki na około sto polskich miejscowości na Wołyniu. Napastnicy wykorzystywali fakt, że mieszkańcy zgromadzili się w kościołach, mordując całe rodziny. Szacuje się, że tylko tego jednego dnia życie straciło około 8 tysięcy Polaków.
Zbrodnia wołyńska objęła lata 1943–1945 i rozciągnęła się nie tylko na Wołyń, ale również na Małopolskę Wschodnią oraz część województw poleskiego i lubelskiego. Celem sprawców było całkowite usunięcie polskiej ludności z tych terenów poprzez masowe mordy, zastraszenie i wypędzenia. Ofiarami byli przede wszystkim bezbronni cywile – kobiety, dzieci, osoby starsze i duchowni. Zbrodnie te charakteryzowały się wyjątkowym okrucieństwem.
Według ustaleń polskich historyków oraz Instytutu Pamięci Narodowej w wyniku ludobójstwa dokonanego przez ukraińskich nacjonalistów życie straciło około 100 tysięcy obywateli polskich. W działaniach odwetowych polskiego podziemia zginęło również około 10–12 tysięcy Ukraińców, wśród których byli także ci, którzy sprzeciwiali się mordom lub pomagali swoim polskim sąsiadom.
Pamięć o tych wydarzeniach jest naszym wspólnym obowiązkiem. Tylko prawda historyczna, szacunek dla ofiar oraz przekazywanie wiedzy kolejnym pokoleniom mogą być fundamentem odpowiedzialnej pamięci narodowej i budowania przyszłości opartej na prawdzie oraz wzajemnym szacunku. Cześć i chwała wszystkim Ofiarom. Niech pamięć o Nich trwa na zawsze.
