44. rocznica wprowadzenia stanu wojennego

Co roku, 13 grudnia, wraca to samo pytanie: czym był stan wojenny?

Był dramatem narodu. Był próbą zdławienia wolności. Był czasem bólu, ale i niezwykłej odwagi.

13 grudnia 1981 roku władze komunistyczne wprowadziły w Polsce stan wojenny, którego celem było zniszczenie niezależnego ruchu społecznego – „Solidarności” – rodzącego się z nadziei, jaka zapłonęła po papieskiej pielgrzymce w 1979 roku i Sierpniu ’80. Na ulice wyjechały czołgi , wojsko i milicja, a codzienność Polaków wypełniły strach, represje i milczenie wymuszone cenzurą.

Zawieszono działalność związków zawodowych i organizacji społecznych, zakazano zgromadzeń i strajków, zamknięto niezależne media . Około 10 tysięcy osób zostało internowanych, tysiące straciły pracę, wielu zmuszono do emigracji. Kontrolowano listy i rozmowy telefoniczne . Wolność została odebrana całemu społeczeństwu.

Ten czas ma też swoje tragiczne symbole. Najbardziej bolesnym z nich pozostaje pacyfikacja kopalni „Wujek” w Katowicach, gdzie zginęło dziewięciu górników, a dziesiątki zostały ranne. Łączną liczbę ofiar śmiertelnych stanu wojennego historycy szacują od kilkudziesięciu do ponad stu osób. Za każdą z tych liczb kryje się ludzka historia, rodzina, przerwane życie .

Ale stan wojenny to nie tylko opowieść o przemocy i kłamstwie. To także czas odwagi, solidarności i patriotyzmu. To ludzie, którzy pomagali sobie nawzajem , działacze podziemia, drukarze wydawnictw drugiego obiegu, kapłani odprawiający msze za Ojczyznę i miliony zwykłych Polaków, którzy – mimo strachu – nie stracili godności. Charakterystyczny gest „V” był znakiem, że nadziei nie da się internować.

Polska nie była wtedy sama. Wolny świat zapalał świece w oknach , a solidarność okazywali m.in. św. Jan Paweł II i prezydent USA Ronald Reagan. W 2002 roku Sejm RP ustanowił 13 grudnia Dniem Pamięci Ofiar Stanu Wojennego, oddając hołd wszystkim, którzy zapłacili cenę za wolność.

Dziś, po latach, pamięć o tamtych wydarzeniach pozostaje naszym obowiązkiem. Pamięcią oddajemy sprawiedliwość ofiarom i budujemy świadomość kolejnych pokoleń .

Dziękujemy wszystkim, którzy pielęgnują tę pamięć – historykom, świadkom tamtych dni, nauczycielom, instytucjom i społecznikom.

Gratulujemy tym, którzy potrafią mówić o historii z szacunkiem, prawdą i godnością, bo tylko taka pamięć naprawdę łączy.