Niszczenie siedlisk ptaków zasiedlających budynki podczas prowadzenia prac termomodernizacyjnych

W związku z licznymi przypadkami niszczenia siedlisk ptaków zasiedlających budynki podczas prowadzenia prac termomodernizacyjnych zwracamy się z prośbą o uwzględnienie tej kwestii podczas postępowań w sprawie zgłoszeń prac budowalnych.

W miarę przekształcania naturalnych siedlisk tereny zurbanizowane stały się z czasem jedynym albo głównym miejscem występowania niektórych gatunków. Przetrwanie niektórych gatunków zależy od możliwości rozrodu w budynkach.

Jednym z gatunków ptaków, którego populacja w całości gniazduje z budynkach jest jerzyk Apus apus. Głównym siedliskiem lęgowym jerzyków są stropodachy budynków wielorodzinnych, szczeliny w blokach z tzw. „wielkiej płyty”, ubytki w cegłach, szczeliny między dachówkami itp. Inne gatunki zwierząt związane z rozrodem w budynkach to m.in. wróbel domowy i mazurek, jaskółka oknówka, kawka, pustułka oraz nietoperze.

Ww. gatunki i ich siedliska objęte są w Polsce ochroną na mocy rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 16 grudnia 2016 r. w sprawie ochrony gatunkowej zwierząt (Dz. U. z 2016 r., poz. 2183). Zgodnie z § 6 pkt 1 ww. rozporządzenia w stosunku do dziko występujących zwierząt należących do gatunków chronionych zabrania się m.in.:

– umyślnego zabijania;

– umyślnego niszczenia ich jaj lub form rozwojowych;

– niszczenia siedlisk lub ostoi, będących ich obszarem rozrodu, wychowu młodych, odpoczynku, migracji lub żerowania;

– niszczenia, usuwania lub uszkadzania gniazd, mrowisk, nor, legowisk, żeremi, tam, tarlisk zimowych lub innych schronień;

– umyślnego uniemożliwiania dostępu do schronień.

Głównym zagrożeniem dla ptaków i nietoperzy zasiedlających budynki są prace termomodernizacyjne. Podczas tych prac likwidowane są wszelkie szczeliny w ścianach, a otwory prowadzące do stropodachu zamyka się kratkami. Nierzadko zdarza się, że prace te prowadzone są w okresie lęgowym i ptaki wraz z pisklętami są w gniazdach zamurowywane.

Biorąc powyższe pod uwagę w przypadku planowania prac termomodernizacyjnych niezbędne jest przeprowadzenie (w poprzedzającym planowany remont okresie wegetacyjnym) weryfikacji przez eksperta ornitologa lub inną osobę mającą odpowiednią specjalistyczną wiedzę, ilości gatunków zasiedlających przedmiotowy budynek.

Występowanie ptaków na budynku nie oznacza braku możliwości jego termomodernizacji. Wykonywane prace powinny być jednak dostosowane do ich biologii i ekologii, a także powinny być prowadzone pod nadzorem specjalisty przyrodnika. Ponadto wskazane jest zastosowanie działań kompensacyjnych adekwatnych do wielkości utraconych siedlisk.

W przypadku gdy prace termomodernizacji doprowadzą do niszczenia siedlisk gatunków chronionych konieczne jest uzyskanie zezwolenia, o którym mowa w art. 56 ustawy o ochronie przyrody (Dz. U. z 2018 r., poz. 1614, z późn. zm.). Zezwolenie na niszczenie siedlisk gatunków chronionych jest wydawane przez właściwego miejscowo Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska.

Prowadzenie prac bez stosownych zezwoleń powoduje naruszanie przepisów dot. ochrony gatunkowej zwierząt i skutkuje kierowaniem z Urzędu spraw do organów ścigania. Regionalnej Dyrekcji Ochrony Środowiska w Rzeszowie (zgodnie z jej kompetencjami) zależy przede wszystkim na zachowaniu w możliwie najlepszym stanie istniejących, coraz mniej licznych siedlisk ptaków związanych ze środowiskiem miejskim oraz unikania sytuacji, kiedy tut. Organ byłby zmuszany do interwencji skutkującej wstrzymaniem robót termomodernizacyjnych poprzez nadzór budowlany, w związku z niszczeniem siedlisk jerzyków w ocieplanych blokach. Należy zaznaczyć, że wykonywanie ekspertyz ornitologicznych jest powszechne w całym kraju, i stanowi jedyne wyjście dla uniknięcia konfliktów w relacji zarządca budynku – ochrona przyrody, szczególnie, że koszty wykonania takich ekspertyz, zakupu lub wykonania we własnym zakresie budek dla zgodnie z wytycznymi z ekspertyzy przyrodniczej, posadowienia ich na budynkach w sposób nieuciążliwy dla mieszkańców oraz uniemożliwiający brudzenia elewacji są niewspółmiernie niskie z całą inwestycją lub z wysokością ewentualnych kar. Ważnym jest także świadomość, iż wykonanie ekspertyz zobowiązuje wykonawcę danej ekspertyzy do monitorowania aktualnej sytuacji oraz do podejmowania decyzji o sposobie rozstrzygania zaistniałych problemów.

Samo istnienie przepisów chroniących ptaki i nietoperze nie zapewnia w praktyce ochrony zwierząt i ich siedlisk w czasie prac remontowych i budowlanych. Potrzebne są w tym zakresie stosowne działania. W związku z tym, przy wydawaniu zgody lub przyjmowaniu zgłoszenia dotyczącego planowanych remontów części zewnętrznych budynków (ściany zewnętrzne, dach, stropodach, orynnowanie) lub rozbiórek (bez względu na wielkość budynku oraz porę roku, w której prowadzone mają być prace) tut. Organ zaleca:

  • informować każdego wnioskodawcę, a także zgłaszającego ww. prace remontowe, budowlane rozbiórkowe, że najmniej właściwym terminem dla ww. prac jest okres od początku maja do połowy sierpnia, ponieważ wtedy w obiektach budowlanych jest najwięcej zwierząt objętych ochroną i dlatego w tym okresie istnieje największe ryzyko naruszenia przepisów ochrony gatunkowej. Najlepszym miesiącem do prowadzenia prac jest natomiast wrzesień,
  • informować każdego wnioskodawcę, a także zgłaszającego ww. prace remontowe, budowlane rozbiórkowe, że w przypadku stwierdzenia na budynku gatunków chronionych lub ich siedlisk inwestor musi uwzględnić ich ochronę podczas prowadzonych prac lub uzyskać zgodę właściwych organów (Generalna Dyrekcja Ochrony Środowiska, Regionalna Dyrekcja Ochrony Środowiska) na odstępstwa od zakazów obowiązujących wobec tych gatunków, wspomnianych wcześniej,

 

Powyższe informacje pozwolą uniknąć naruszania przepisów ustawy o ochronie przyrody.

W celu uzyskania bliższych informacji można się zwrócić do Regionalnej Dyrekcji Ochrony Środowiska w Rzeszowie.

 

 

p.o. ZASTĘPCY REGIONALNEGO DYREKTORA

OCHRONY ŚRODOWISKA W RZESZOWIE

(-)

Antoni Pomykała

Regionalny Konserwator Przyrody w Rzeszowie

Drogi Użytkowniku,

Realizując wymogi Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE prosimy o zapoznanie się z informacją na temat przetwarzania przez Urząd Gminy w Iwoniczu-Zdroju Państwa danych osobowych – RODO.

Przechodząc dalej zgadzasz się na stosowanie plików cookies, które mają na celu:

Pamiętaj, że w każdej chwili możesz zmienić ustawienia Twojej przeglądarki, decydując czy cookies mają się zapisywać na Twoim komputerze.